Maandag 9 maart: wereldwijd Slow Living Day, een goed moment om juist nu het Slow Future Manifest te verspreiden.
Februari 1909 publiceerde de Franse krant ‘Le Figaro’ het Futuristisch Manifesto van F.T. Marinetti.
Een eeuw later blikken we terug op honderd jaar Snelheid, we aanschouwen het bereikte resultaat,
en reageren hierop met ons Slow Future Manifest.
Wij vragen je hierbij, vriendelijk doch met klem, dit schrijven door te sturen naar eenieder binnen jouw bereik.
Het heeft geen haast, lukt het vandaag niet dan kan het later, maar doe het, zodat de zaden zullen kiemen…
Pierre Mansire &
Kirsten Zwijnenburg
Inleiding tot een Trage Toekomst en het Slow Future Manifesto
Wij deden die nacht geen oog dicht, mijn beste, bedwelmd als we waren door de glorieuze perspectieven van de nabije toekomst, onze nabije toekomst. De moderne tijd brak aan. Het was afgelopen met het eindeloze omzichtige geredeneer en gespeculeer. We zeiden vaarwel tegen die stoffige oude wereld, lieten die over aan z'n eigen ondergang. Een nieuwe wereld lag aan onze voeten, open, onbegrensd, wachtend.
Snelheid zou gaan regeren. En we sprongen in de volle vaart. Wild omhelzend de mogelijkheden van de moderne technologie en de industriële opgang. Wij zouden de regeerders worden, de regeerders der snelheid. En als wij de regeerders der snelheid waren, dan waren we ook meester over de tijd. De tijd was uitgeschakeld. We konden duizend levens in één leven. Niets kon ons tegenhouden, weerstaan, of stoppen. We hadden het leven zelf overwonnen, we hadden het sublieme wapen overmeesterd, het wapen der tijd.
De natuur had ons permanent onbevredigbaar gemaakt. Dankzij snelheid en machines konden we eindelijk onze onverzadigbare drang naar macht in z’n totaliteit aanwenden. Vanaf nu zouden we uitbreiden, veroveren, onderwerpen, vernietigen, transformeren en de wereld onder controle hebben zoals wij het wilden, onverbiddelijk, ongelimiteerd. Snelheid had ons het meest bijzondere heden gegeven. We konden doen wat we wilden doen, gaan waar we wilden gaan, zijn wie we wilden zijn. Technologie had ons bevrijd van alle menselijke toevalligheden en we daagden de hele wijde wereld uit. Wij waren de levenden en wij waren vrij.
Trots en overtuigd van onze zelfbewezen superioriteit, onze krachten ontlast van uitputtende arbeid, onze geesten vrijgemaakt van verouderd moralisme, herschiepen wij de wereld. Aan ons, de sterken en snellen, aan ons de continenten en de zeeën, de landen en de volken, aan ons de lucht, aan ons de hemel en de sterren. We vormden de wereld voor snelheid. Onze machines waren gemaakt voor snelheid, onze steden werden gebouwd voor snelheid.
Al dat we maakten was een afspiegeling van manmoedige geldingsdrang. En dit betekende het einde van het kleine, het einde van de kromming. Om snelheid te winnen moesten we doeltreffend en productief zijn. Alles werd gigantisch, het was het bewind van de rechte lijn, de rechte hoek, het horizontale en het verticale. We moesten altijd hoger, verder, sneller gaan, wilden alles binnen ons bereik. We bouwden spoorwegen, snelwegen, bruggen over obstakels. We schoten raketten de kosmos in, zweefden in de ruimte en wij, of onze machines, wandelden zelfs op andere planeten. We bouwden niet één kathedraal, maar richtten duizenden wolkenkrabbers op, als evenzoveel tekenen des tijd. Onze samenleving bouwde, haastte zichzelf, voor de volle vaart.
Ook vonden we duizenden machines uit. Snelheidsmachines, reismachines, zaaimachines, machines om machines te maken, machines om machines te repareren, machines om machines te vernietigen, zelfs denkmachines en ook moordmachines. Elk verzet werd teniet gedaan. Competitie is sterk en oorlog werd een industrie. Miljarden stierven en de mens, het individu, als die er al was, had geen enkele waarde meer.
Alles ging sneller en sneller, sneller zelfs dan we ooit gedacht hadden. Iedereen werkte vanuit en voor de machine. We waren allemaal verslingerd aan de machine. Als soms een machine niet goed werkt, dan wordt het vervangen, direct. Als één van ons niet goed werkt, dan vervangen we hem, direct. We leven voor de deadlines, we leven om te werken. Meer nog dan slaaf van de machine, zijn we de wielen van de machine*, de brandstof voor de machine**… We strijden niet tegen of met de machine, omdat we één worden, we zijn één met de machine, wij zijn zelf de machine!
En dit, mijn beste, dit is niet de verheven droom van gedoemde kunstenaars die, beneveld door hun delirium, voorpellen dat de toekomst op een meest verschrikkelijke nachtmerrie uitdraait. Dit, dit is vandaag, dit is het huidige moment, dit is de zogenoemde Hedendaagsheid!
Het menselijke wezen heeft, onder het mom van het makkelijk bevredigen van z’n primaire noden, totaal afstand gedaan van elementaire vrijheid. Denkend dat zelfstandigheid en onafhankelijkheid bereikt kan worden middels het legitieme nastreven van geluk, is het daarentegen, door afgoderij van Snelheid en Productiviteit, belandt in een staat van verwording tot gestandaardiseerd product van de machine zelf, betalend met een opoffering van al z’n tijd en energie en productiviteit aan de machine zelf. De tol voor deze kunstmatige vrijheid was tijd, al onze tijd, tijd was geld, maar geld was geen tijd… Tijd was niet gedood, en zo werden we klokmachines.
We woekerden. Een plek zonder sporen van menselijke activiteit is nergens te vinden. Zelfs in de meest afgelegen gebieden worden we herinnerd aan de aanwezige mens door de lijnen in de lucht. Vliegtuigen komen af en aan, laten staarten van verbrande kerosine achter, de planeet bedekkend met een sluitend web van giftige gassen. Onze wilde omhelzing is uitgelopen op een wurgende verstikking van de aarde. Een teer balans van waaruit kostbare ecologische diversiteit evolueerde, de rijkdom aan natuurlijke verschijningen, het is allemaal in groot gevaar. De wereld lijdt onder de vooruitgang, is ziek van het geloof op weg te zijn, van de menselijke overtuiging dat er voor alles een oplossing is. We zien technologie, industrie en machinerie als iets vanzelfsprekends. Vanuit de stromende vaart zien we geen andere optie dan het meegaan met de stroming. Maar we vergissen ons verschrikkelijk in die stroming, deze mechanische gang is niet de stroom van het leven. De snelheid vertroebelt onze visie..
Wat is de betekenis van Kunst in dit alles? De zogenaamde Kunst van vandaag is niets, niets meer dan een machine, een met ijzeren long ademende machine houdt ons dromende in een staat van vegeterende verdoving. Kunst werd Entertainment, Kunst is gedegradeerd tot Communicatie, van Kunst wordt verwacht, in het beste geval, ons te helpen met denken, net zoals dat de ‘dopolavoro’ bedoeld was voor de verheffing van de massa, Kunst is er om ons te laten geloven dat we eeuwig jonge onschuldige goden zijn die spelen in het onechte Eden der Hedendaagse Consumptie… Ondertussen, worden de touwtjes strakker aangetrokken.
Zo genoemde Kunst is, net als ons, verworden tot de Machine. En Kunst wordt vandaag de dag geregeerd met dezelfde regels zoals die voor ons gelden; de regels der snelheid, de regels der nuttigheid, de regels van productie en consumptie. Alle creatieve krachten, alle energie, alle artistieke opwellingen worden direct verdraaid en herbestemd tot de nieuwe iconen van de Maatschappij, van de Show, worden slechts tot trends bestempeld die, binnen de meest korte tijd, plaats moeten ruimen voor de volgende trends. Kunst is handel, en kunst is op de markt, onderworpen aan dezelfde schommelingen en crisissen als de aandelenmarkt.
Zo genoemde kunstenaars in de Samenleving der Snelheid zijn, als eenieder, niet langer doende met het creëren, maar met de wanhopige en vervlakkende routine van massaproductie, deadlines en strategieën ter communicatie. Dit mechanisme is dodelijk voor ieder werkelijk creatief proces. De maatschappij en cultuur der snelheid laat absoluut geen plaats voor verscheidenheid en geen ruimte voor een kunst die niet voldoet aan de regels, doelen en voorwaarden voor expressie en productie. Dit is het bewind van de massa en massapropaganda. Dit is het bewind van beeld- en geluidmachines.
We zijn verzeild geraakt in de puinhoop en gekte van de veelheid. De bergen informatie die we dagelijks tot ons nemen zijn onverteerbaar. Het dagelijks nieuws met z’n tientallen verschrikkelijke feiten, het is te veel om te slikken en te verwerpelijk om zelfs maar te proberen de smaak ervan te proeven. Dus, in plaats van dat we de actuele toestand van ons bestaan tot ons door laten dringen, weigeren we het. Met een beleefd ‘oh wat erg’ zetten we de borden vol horror terug, laten het staan, onaangetast, onaangeroerd. En verder gaan we, rondrennend op zoek naar iets om de lege maag in ons hoofd te vullen. We vinden op het oog voedzaam lijkende vervangingen, maar dat is de snelle hap en oppervlakkig, met veel gebakken lucht, met amper inhoud. Het kan redelijk lekker ruiken vanwege kunstmatige geurstoffen, het kan er gezond uitzien vanwege de gemanipuleerde aantrekkelijke verpakkingen, en toch, het is leeg. Met het afwijzen van de actuele realiteit en die te vervangen door ladingen gewenste bevredigingen, houden we de mentale honger in stand, meer vragend, meer willend, meer nemend en nog meer en nog meer nemend. Zodat de machine blijft draaien. Zichzelf consumerend.
Dus zeg ik je, we waren dronken mijn beste, dronken van onze drang naar macht en toen we dachten dat we de ‘mythologie en het mythisch ideaal’ hadden verslagen... bleek niets van dat al. Onbewust hadden we de oude mythe van de Golem herbouwd, vormden we een nieuwe mystiek, de mystiek der snelheid. We waren de tovenaarsleerling, en in een immense onwetendheid hadden we oncontroleerbare krachten losgemaakt. Onze Icarus-droom nadert het einde. Vanuit zichzelf… of vanuit onszelf ?
Het is de hoogste tijd om op de rem te trappen, om een pauze te nemen, om stil te staan. Om vrij spel te geven aan het langzame, zodat de stroom in z’n eigen tempo kan gaan en zo de ruimte schept voor ons om te groeien.
Daarom zeggen wij, de Altercontemporary en Alterfuturist, met ons Slow Future Manifesto :
ZIE BLZ.2
